Bundestag

Ten artykuł jest częścią serii
Polityka Niemiec
p • d • e

Prawo

Władza wykonawcza

Władza ustawodawcza

Władza sądownicza

Podział terytorialny

Partie polityczne

Wybory

Bundestag (pełna nazwa Deutscher Bundestag) – druga obok Bundesratu (Rady Federalnej) izba parlamentu Niemiec. Pierwsza kadencja Bundestagu rozpoczęła się 7 września 1949 roku. Od 1999 siedzibą jest budynek Reichstagu (Reichstagsgebäude) w Berlinie. Ustawowa liczba posłów wynosi obecnie 598 osób (od 2002 roku), ale liczba ta może się zwiększać o tzw. mandaty nadliczbowe (dodatkowe, nadwyżkowe), o czym niżej. Liczba posłów obecnej, XVII kadencji wynosi 622. Skład Bundestagu jest ustalany według ordynacji mieszanej co cztery lata na podstawie powszechnych, równych, bezpośrednich, wolnych wyborów, w głosowaniu tajnym (nazywanych w języku niemieckim Bundestagswahl).

[edytuj] Podział mandatów

Wyniki wyborów do Bundestagu w latach 1949-2005. CDU z CSU, SPD, FDP, Zieloni, PDS, od 2005 Linkspartei, pozostałe. Pośrodku partie tworzące rząd

Połowa mandatów jest rozdzielana w skali federacji proporcjonalnie do łącznej liczby głosów oddanych na listy poszczególnych partii politycznych. Podział mandatów odbywa się według metody Sainte-Laguë (do 2005 r. włącznie stosowana była metoda Hare'a-Niemeyera). W drugim kroku, po ustaleniu liczby mandatów przypadających każdej z partii są one dzielone pomiędzy partyjne listy krajowe.

Aby pomimo tego umożliwić wyborcom wpływ na wybór konkretnych osób do Bundestagu, druga połowa mandatów jest przydzielana na podstawie głosowania większościowego. W każdym jednomandatowym okręgu wyborczym wybierany jest jeden kandydat – bezpośrednio zwykłą większością głosów, określanych jako głos pierwotny (Erststimme).

Wynikają z tego pewne komplikacje; mianowicie zdarza się, że liczba kandydatów jednej partii wybranych bezpośrednio w kraju związkowym przekracza liczbę miejsc przypadających krajowej liście tej partii w wyborach proporcjonalnych. Jednak wszyscy kandydaci wybrani bezpośrednio wchodzą do Bundestagu. Taki mandat jest określany jako mandat nadliczbowy (Überhangmandat).

W przeciwieństwie do innych parlamentów w Bundestagu nie występują mandaty wyrównawcze (Ausgleichsmandat), jak to ma miejsce na przykład w parlamentach krajów związkowych (landów).

Tym sposobem zdarza się często, że w Bundestagu jest więcej deputowanych niż przewidzianych uprzednio mandatów. Na przykład w roku 1998 było 13, a w 2002 5 mandatów nadliczbowych.

[edytuj] Klauzula 5%

Partia, która nie przekroczy progu 5% w wyborach proporcjonalnych (głosowanie na listę), nie wchodzi do Bundestagu – zasadę tę wprowadzono od 1953 roku. Jednak kandydaci wybrani bezpośrednio (głosami pierwotnymi) w każdym przypadku wchodzą do Bundestagu, nawet jeśli ich partia nie przekroczyła progu 5% w głosowaniu proporcjonalnym. Tak było w 2002 roku w odniesieniu do partii PDS.

Jednak jeśli jakaś partia ma przynajmniej trzech deputowanych z wyborów bezpośrednich (głosy pierwotne), to klauzula 5% nie obowiązuje, i ta partia wchodzi do Bundestagu z liczbą deputowanych stosownie do liczby głosów otrzymanych w wyborach proporcjonalnych – na przykład PDS w roku 1994.

[edytuj] Uprawnienia

Do podstawowych funkcji Bundestagu należą:

1) Funkcja ustawodawcza- ustawodawstwo jest podstawową domeną parlamentu, choć w praktyce zarysowuje się tutaj domena rządu

2) Funkcja kreacyjna- dot. powoływania innych organów państwowych, np. wybór kanclerza federalnego, wybór połowy składu Federalnego Trybunału Konstytucyjnego, współudział w wyborze prezydenta federalnego, współudział w powoływaniu sądów najwyższych

3) Funkcja kontrolna- wypełnianie za pomocą różnorodnych środków parlamentarnej kontroli, np. wielkie zapytania, małe zapytania, godzina aktualności, godzina pytań, komisje śledcze itd.

[edytuj] Liczba deputowanych

[edytuj] Skład w obecnej kadencji

W wyborach przeprowadzonych w 2009 roku wyniki były następujące (łączna liczba miejsc z mandatami nadliczbowymi):

Liczba miejsc	Partia
239	CDU/CSU
146	SPD
93	FDP
76	Die Linke
68	Związek 90/Zieloni

[edytuj] Komisje i grupy robocze

Komisja Spraw Zagranicznych

[edytuj] Frakcje

Posłowie dzielą się na frakcje. Członek frakcji nie należący do partii to hospitant.

[edytuj] Historia

Od 1816 do 1866 istniał Bundestag jako zgromadzenie przedstawicielskie Związku Niemieckiego (Deutscher Bund). Było to zgromadzenie przedstawicieli delegowanych (nie wybieranych) przez wolne miasta niemieckie i szlachtę.

Od 1949 do września 1999 Bundestag miał swą siedzibę w Bonn.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz hasło Bundestag w Wikisłowniku

Na mapach: 52°31′04.62″N 13°22′33.27″E / 52.51795, 13.3759083

[0] Republika Kosowa jest obecnie uznawana przez 56 ze 192 państw członkowskich ONZ, 22 z 27 państw członkowskich UE, w tym przez Polskę, oraz 22 z 26 państw członkowskich NATO (stan na 5 grudnia 2008)

[1]