Firma

Firma – w ujęciu polskiego języka prawnego oznaczenie przedsiębiorcy zdefiniowane w Kodeksie cywilnym.

Etymologia i znaczenie potoczne

Słowo to prawdopodobnie przyjęło się w Polsce za pośrednictwem francuskiego firme, wywodzącego się od włoskiego firma, pierwotnie oznaczającego potwierdzenie umowy podpisem.

W języku potocznym i często w teorii ekonomii (np. w mikroekonomii), zwłaszcza w publikacjach autorów obcojęzycznych tłumaczonych na język polski, pojęcie firma jest synonimiczne z pojęciem przedsiębiorstwo.

W ujęciu prawnym

Zgodnie z definicją legalną zawartą w Kodeksie cywilnym firmą jest imię i nazwisko osoby fizycznej oraz nazwa osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej

Kodeks cywilny w artykułach od 43² do 43¹⁰ zawiera podstawowe informacje dotyczące firm. Wyrażają się one w kilku zasadach:

Działanie pod firmą

Przedsiębiorca musi działać pod firmą – np. na umowach, innych dokumentach lub w jakichkolwiek innych formach komunikacji podmiotu z otoczeniem (np. w ofertach, reklamach, ogłoszeniach itp.), powinna widnieć pełna firma. Kodeks cywilny pozwala, aby to był skrót firmy i oznaczenie formy prawnej – również skrótowe.

Ujawnianie firmy w rejestrze

Firmę przedsiębiorcy ujawnia się we właściwym rejestrze – oznacza to, że firma jest jawna, tzn. każdy może ją poznać. Dzięki temu, osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą i przedsiębiorstwa nie są anonimowe. Można je odnaleźć w rejestrze, jeżeli będzie potrzebował tego np. organ administracji państwowej lub wierzyciel.

W Polsce funkcjonują dwa rejestry:

• Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej – dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą,
• Krajowy Rejestr Sądowy – dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.

Firma musi się odróżniać

Na tym samym rynku (w ujęciu przedmiotu obrotu i obszaru działalności – np. rynku sklepików spożywczych w określonym mieście czy rynku usług poczty elektronicznej) nie mogą istnieć dwie podobne firmy.

Przykładem potwierdzającym to, jak ważne jest odróżnianie firm, może być odmowa zarejestrowania w Niemczech marki Gmail należącej do spółki Google, ponieważ dwa lata przed amerykanami nazwę G-mail zarejestrował już niemiecki przedsiębiorca.

Firma nie może wprowadzać w błąd

Firma, pod którą przedsiębiorca działa, nie może zawierać informacji (zwrotów, słów, skrótów itp.), które mogłyby wprowadzić w błąd (w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu i miejsca jego działalności czy źródeł zaopatrzenia).

Zatem pod firmą Dolnośląska Fabryka Instrumentów Lutniczych nie powinien działać np. warsztat samochodowy zlokalizowany w Łodzi.

Pozostałe

Firma składa się z:

• rdzenia będącego imieniem i nazwiskiem osoby fizycznej lub nazwą osoby prawnej
• dodatków (obligatoryjnych i fakultatywnych).

Firma nie może być zbyta, jednakże przedsiębiorca może upoważnić innego przedsiębiorcę do korzystania z jego firmy (jedynie gdy nie wprowadza to w błąd osób trzecich).

Z punktu widzenia prawa prywatnego międzynarodowego firma podlega prawu siedziby przedsiębiorstwa należącego do danego przedsiębiorcy.

Firma podlega ochronie za pomocą następujących środków ochrony:

• roszczenia o zaniechanie naruszeń (art. 43¹⁰ KC)
• ochrony dóbr osobistych osoby fizycznej (art. 23 i 24 KC)
• ochrony dóbr osobistych osoby prawnej (art. 23 i 24 w związku z artykułem 43 KC)
• ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
• przepisy prawa karnego.

Zobacz też

• gospodarka rynkowa

Przypisy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.