Igor Newerly

	Igor Newerly
	; Igor Newerly, Warszawa 1987
Imiona i nazwisko	Igor Abramow-Newerly
Data i miejsce urodzenia	24 marca 1903; Zwierzyniec
Data i miejsce śmierci	19 października 1987; Warszawa
Narodowość	polska
Dziedzina sztuki	literatura
Ważne dzieła	Pamiątka z Celulozy
	Odznaczenia
	Cytaty w Wikicytatach

Grób Igora Newerlego i jego żony Barbary na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 23 lipca 2008

Igor Newerly, właściwie Igor Abramow-Newerly (ur. 24 marca 1903 w Zwierzyńcu koło Białowieży, zm. 19 października 1987 w Warszawie) – polski pisarz i pedagog.

Spis treści

1 Życiorys
2 Nagrody i uhonorowania
3 Twórczość
- 3.1 Powieści i memuary
- 3.2 Ekranizacje i scenariusze filmowe
4 Zobacz też
5 Bibliografia
6 Linki zewnętrzne
7 Przypisy

[edytuj] Życiorys

Urodzony w rodzinie rosyjsko-polskiej, syn Mikołaja Abramowa (który był kapitanem 8. Pułku Estońskiego) i Wiery Teresy^[1]. Jego dziadek Józef Newerly, Czech, był wielkim łowczym cara Mikołaja II.

Studiował prawo na Uniwersytecie Kijowskim (skąd został relegowany za poglądy) i pedagogikę na Wydziale Nauk Społecznych w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie.

W latach 1918–1921 działał we Wszechzwiązkowym Leninowskim Komunistycznym Związku Młodzieży (Komsomole), z którego wystąpił razem z grupą kolegów. Po założeniu kółka socjaldemokratycznego w Kijowie aresztowany i zesłany do Odessy. Po wydrukowaniu z kolegą ulotki i rozrzuceniu jej przed giełdą pracy w Odessie skazany administracyjnie na zsyłkę, zbiegł w Kijowie w trakcie etapu z Odessy na Sołowki i przekroczył granicę na Horyniu koło Ostroga, opuszczając nielegalnie ZSRR. Od 1925 r. rozpoczął w Warszawie działalność w postępowym ruchu wychowawczym, nawiązując m.in. kontakt z Januszem Korczakiem. W 1926 r. został jego sekretarzem. W 1932 r. przejął od Korczaka redakcję Małego Przeglądu, który redagował do 1939 r.

Debiutował w 1932 r. na łamach prasy jako publicysta pod nazwiskiem Jerzy Abramow.

W czasie okupacji działacz podziemia, aresztowany w 1943 r. przez gestapo, do końca wojny przebywał w obozach koncentracyjnych na Majdanku, w Oświęcimiu, Oranienburgu i Bergen-Belsen.

W 1945 r. ponownie podjął działalność społeczno-wychowawczą. Pracował w Robotniczym Towarzystwie Przyjaciół Dzieci, był redaktorem pisma dla młodzieży Świat Przygód.

Po wojnie rozwinął działalność literacką, odgrywał dużą rolę w życiu i działalności środowiska literackiego, opiekował się Kołem Młodych Pisarzy, od 1964 r. przez dwie kadencje pełnił funkcję prezesa Warszawskiego Oddziału ZLP.

Na podstawie powieści Pamiątka z Celulozy Jerzy Kawalerowicz zrealizował film fabularny w dwóch częściach pt. Celuloza i Pod Gwiazdą Frygijską. Na podstawie opowiadania powstał film telewizyjny Kasztelanka. Powieści Newerlego zostały tłumaczone na wiele języków.

W geście pomocy dysydentom prześladowanym przez władze PRL fikcyjnie zatrudniał Jacka Kuronia jako swego osobistego sekretarza.

Był żonaty z Barbarą Jarecką (od 14 kwietnia 1931 r.). Ojciec pisarza i dramaturga Jarosława Abramowa-Newerlego.

[edytuj] Nagrody i uhonorowania

1950 – nagroda państwowa III stopnia za powieść Archipelag ludzi odzyskanych
1952 – nagroda państwowa I stopnia za powieść Pamiątka z Celulozy
1954 – Order Sztandaru Pracy I klasy^[2]
1959 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski^[3]
1979 – nagroda I stopnia prezesa Rady Ministrów
polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

[edytuj] Twórczość

[edytuj] Powieści i memuary

1948 Chłopiec z Salskich Stepów
1950 Archipelag ludzi odzyskanych
1952 Pamiątka z Celulozy
1960 Leśne Morze
1966 Żywe wiązanie
1978 Rozmowa w sadzie piątego sierpnia, Warszawa, Czytelnik
1985 Za Opiwardą, za siódmą rzeką..., Warszawa, Czytelnik, ISBN 83-07-01165-5
1986 Wzgórze Błękitnego Snu, Warszawa, Czytelnik, ISBN 83-07-01369-0
1986 Zostało z uczty bogów, Paryż, Instytut Literacki, ISBN 2-7168-0085-5 (pierwsze wydanie).

[edytuj] Ekranizacje i scenariusze filmowe

Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Igora Newerly'ego.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Bibliografia

Igor Newerly, Zostało z uczty bogów
Michał Grynberg, Księga Sprawiedliwych (Book of the Righteous), Warsaw, PWN, 1993. (ill., ports., 766 pp.)
Biograficzny artykuł jubileuszowy.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

↑ Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 1.
↑ M.P. z 1954 r. Nr 112, poz. 1564
↑ Dziennik Polski, rok XV, nr 172 (4793), s. 9.

[CW-0] Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 1.

[1] M.P. z 1954 r. Nr 112, poz. 1564

[2] Dziennik Polski, rok XV, nr 172 (4793), s. 9.

[1]

[2]

[3]

Igor Newerly
Igor Newerly, Warszawa 1987
Imiona i nazwisko	Igor Abramow-Newerly
Data i miejsce urodzenia	24 marca 1903 Zwierzyniec
Data i miejsce śmierci	19 października 1987 Warszawa
Narodowość	polska
Dziedzina sztuki	literatura
Ważne dzieła	Pamiątka z Celulozy
Odznaczenia

Cytaty w Wikicytatach