Kilogram

kilogram (kg)
Układ	SI
Wymiar	$[\mbox{kg}]$
Jednostka	masy
Typowe symbole wielkości	m, M
w jednostkach SI	podstawowa
w jednostkach CGS	$\mathrm{1\,kg = 10^3\,g}$
w jednostkach anglosaskich	$\mathrm{1\,kg \approx 2{,}2046\,lb}$

Kilogram – jednostka masy, jednostka podstawowa układu SI, oznaczana kg. Jest to masa międzynarodowego wzorca (walca o wysokości i średnicy podstawy 39 mm wykonanego ze stopu platyny z irydem) przechowywanego w Międzynarodowym Biurze Miar i Wag w Sèvres koło Paryża. Wzorzec kilograma został usankcjonowany uchwałą I Generalnej Konferencji Miar (Conférence Générale des Poids et Mesures, CGPM) w 1889.

Jest to obecnie jedyna jednostka podstawowa posiadajÄ…ca przedrostek (kilo), jak również jedyna, dla której podstawÄ… definicji jest okreÅ›lony przedmiot, a nie odwoÅ‚anie siÄ™ do staÅ‚ych fizycznych. Dawniej za wzorzec byÅ‚ przyjmowany jeden litr wody o temperaturze czterech stopni Celsjusza przy ciÅ›nieniu normalnym. W 1901 r. z kolei 3. Konferencja zmieniÅ‚a definicjÄ™ litra na objÄ™tość jakÄ… zajmuje 1 kilogram wody destylowanej w temperaturze 3,98 Â°C przy ciÅ›nieniu 1 atm = 760 mm Hg (1013,25 hPa). ZależnoÅ›ci miÄ™dzy litrem i kilogramem usuniÄ™to w 1964 r., na 12. Konferencji.

Pojawiają się propozycje, aby wzorzec kilograma oprzeć na stałych fizycznych (masie określonej liczby atomów konkretnego izotopu), ale na razie taka definicja zapewniłaby mniejszą dokładność wzorca, ponieważ pomiar masy za pomocą wagi jest dokładniejszy niż możliwość policzenia atomów.

Wzorzec kilograma

Kilogram a miara siły

Kilogram [kg] jest jednostką tylko masy i nie należy go mylić z kilogramem-siłą [kgf], dawniej [kG] – jednostką siły.

Gram

Słowo gram jest zasadniczym rdzeniem, do którego są dodawane przedrostki układu SI. Powód posiadania przedrostka przez główną jednostkę masy jest historyczny. Pierwotnie dziesiętny układ jednostek zarządzony przez Ludwika XVI w oryginalnych planach przewidywał nazwę graw dla kilograma. Przed wprowadzeniem przedrostków gram był alternatywną nazwą dla tysięcznej grawa (mG), a tona dla 1000 grawów (kG). System metryczny nie wszedł do użycia aż do rewolucji francuskiej. W tym czasie nazwa "graw" stała się politycznie niepoprawna, ponieważ w wymowie była bardzo podobna do francuskiego określenia grave (niem. tytuł szlachecki Graf ("hrabia") (oryginalny tytuł francuski to comte), a wszelkie tytuły szlacheckie były niezgodne z wyznawanym przez rewolucjonistów egalitaryzmem wyrażającym się w jednym z haseł rewolucji – "égalité".

Gram jest także podstawową jednostką układu CGS, który nie jest już dłużej szeroko stosowany.

Jednostki pochodne

nazwa	oznaczenie	w [g]	w [kg]
joktogram	yg	10−24	10−27
zeptogram	zg	10−21	10−24
attogram	ag	10−18	10−21
femtogram	fg	10−15	10−18
pikogram	pg	10−12	10−15
nanogram	ng	10−9	10−12
mikrogram	µg	10−6	10−9
miligram	mg	10−3	10−6
centygram	cg	10−2	10−5
decygram	dg	10−1	10−4
gram	g	1	10−3
dekagram	dag	101	10−2
hektogram	hg	102	10−1
kilogram	kg	103	1
megagram (tona)	Mg	106	103
gigagram	Gg	109	106
teragram	Tg	1012	109
petagram	Pg	1015	1012
eksagram	Eg	1018	1015
zettagram	Zg	1021	1018
jottagram	Yg	1024	1021

Zobacz też

Inne jednostki masy:

• cetnar
• drachma
• funt
• gran
• karat
• kwintal
• tona
• uncja

Linki zewnętrzne

• RozporzÄ…dzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1638)
• O nazwie kilogram na stronach MiÄ™dzynarodowego Biura Miar i Wag (ang.)