Uniwersalny czas koordynowany

Uniwersalny czas koordynowany, UTC (ang. Universal Time Clock lub Coordinated Universal Time, fr. Temps Universel Coordonné) – wzorcowy czas ustalany na podstawie TAI (fr. Temps Atomique International), uwzględniający nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i koordynowany względem czasu słonecznego. By zapewnić, że Słońce średnio w ciągu roku przechodzi nad południkiem zerowym o godz. 12:00 UTC, z dokładnością nie mniejszą niż 0,9 s, od czasu do czasu do UTC dodawana jest tzw. przestępna sekunda. Operację tę przeprowadza IERS (International Earth Rotation Service).

Coordinated Universal Time jest wyrażany za pomocą 24-godzinnego zegara i wykorzystuje kalendarz gregoriański. Jest używany w nawigacji lotniczej i morskiej, gdzie jest znany pod swoją wojskową nazwą "Zulu time" ("Zulu" w alfabecie fonetycznym odpowiada literze "z", oznaczającej południk zerowy, czyli długość geograficzną 0, w londyńskiej dzielnicy Greenwich).

UTC został zdefiniowany przez Comité consultatif international des radiocommunications (CCIR), poprzednika Międzynarodowej Unii Telekomunikacyjnej. Pełną definicję zawiera CCIR Recommendation 460-4 (plik PDF; wersja HTML stworzona przez Google) lub ITU-T Recommendation X.680 (plik PDF; wersja HTML stworzona przez Google) z lipca 1994 roku.

Akronim UTC jest niezależny od języka i odpowiada w języku angielskim nazwie "Coordinated Universal Time", a w języku francuskim "Temps Universel Coordonné". W komunikacji radiowej na morzu i w powietrzu poza określeniem "Czas Zulu" używa się również rozwinięcia akronimu "Universal Time Correct".

W Polsce stosuje się czas UTC(PL) – wprowadzony w 2003 r. ustawowo jako czas urzędowy, do zastosowań oficjalnych, udostępniany z dwóch adresów IP przez Główny Urząd Miar, oraz czas UTC (AOS) – podawany do celów naukowych przez jednostkę PAN Obserwatorium Astrogeodynamiczne w Borówcu pod Poznaniem.

Zobacz też

• Czas strefowy
• Czas uniwersalny (czas zachodnioeuropejski)
• Czas Å›rodkowoeuropejski (CET)
• Czas letni (CEST)
• ISO 8601
• Sekunda przestÄ™pna

Linki zewnętrzne

• MiÄ™dzynarodowe Biuro Miar i Wag
• Królewskie Obserwatorium Greenwich
• Historia stref czasowych
• U.S. National Institute of Standards & Technology
• The UK's National Measurement Laboratory
• US Naval Observatory
• MiÄ™dzynarodowa Unia Telekomunikacyjna
• Czas i data na Å›wiecie- szukanie konkretnego miasta