Związek Niemiecki

Deutscher Bund Związek Niemiecki
← 1815-1866 →
Flaga Związku Niemieckiego Godło Związku Niemieckiego
Język urzędowy	niemiecki
Stolica	Frankfurt nad Menem
Typ państwa	konfederacja
Ostatnia głowa państwa	(ostatni) Cesarz Austrii Franciszek Józef I
Powierzchnia  • całkowita	630 100 km²
Liczba ludności (1865)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	47 689 000 osób/km²
Data powstania	8 czerwca 1815
Data likwidacji	23 sierpnia 1866
Strefa czasowa	UTC +1

Związek Niemiecki (niem. Deutscher Bund) – luźna konfederacja państw niemieckich, utworzona na kongresie wiedeńskim w 1815, służąca wspólnemu zorganizowaniu gospodarek tych państw. Związek upadł w 1866, w wyniku rywalizacji między Cesarstwem Austriackim i Królestwem Prus (tzw. Deutscher Dualismus), działań wojennych, Wiosny Ludów oraz niemożności dojścia wielu państw-członków do porozumienia.

Historia

Związek Niemiecki w 1820, główne kraje Cesarstwo Austriackie (na żółto) i Królestwo Prus (na niebiesko) nie były całkowicie w granicach Związku (czerwoną linią)

Rewolucja przemysłowa oraz Oświecenie były okresami o przełomowym charakterze (m.in. sformułowanie praw człowieka). Następujące po nich romantyzm i rewolucja francuska skutkowały kolejnymi zmianami społecznymi oraz politycznymi, były formą buntu przeciwko ustalonym regułom społecznym. Założony w 1810 Uniwersytet Humboldtów w Berlinie stał się wiodącym uniwersytetem świata.

Związek Niemiecki uzyskał akceptację Wielkiej Brytanii, jako przeciwwagi dla agresywnej polityki Francji i Rosji. W jego skład wchodziły początkowo 34 państwa (księstwa, królestwa i Cesarstwo Austriackie). We Frankfurcie nad Menem utworzono Zgromadzenie Związkowe (Sejm Związkowy), któremu przewodzić miała Austria. W praktyce okazał się on być polem nieustannego ścierania się wpływów Austrii z wpływami Prus. To właśnie rywalizacja pomiędzy tymi dwoma mocarstwami, o przewodnictwo w Związku, uniemożliwiała skuteczną współpracę państw związkowych: Prusy kontrolowały północną część Związku, Austria południową.

Związek został powołany w celu zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego oraz zewnętrznego państw członkowskich. Wszystkie państwa były zobowiązane do dostarczania kontyngentów wojskowych. W razie wojny Związek wybierał dowódcę wspólnych sił zbrojnych. Jednak wspólna akcja zaczepna ze strony Związku nie była możliwa, a należące do niego państwa niemieckie miały zakaz jednoczenia się. Dowodem trwałości tej polityki jest fakt, że od czasów kongresu wiedeńskiego przez pół wieku nie podnoszono tej kwestii oficjalnie, tj. zjednoczenia Niemiec.

Austria i Prusy nie były całkowicie w granicach Związku, ponieważ nie były wcześniej częściami Świętego Cesarstwa Rzymskiego.

Spotkanie monarchów państw Związku Niemieckiego, 1 września 1863

Od władców obu państw oczekiwano, że przeprowadzą polityczną unifikację Niemiec i przekształcą Związek w federacyjne państwo ogólnoniemieckie. O ile większość władców niemieckich i arystokracja feudalna tradycyjnie popierały Habsburgów, depozytariuszy tradycji Świętego Cesarstwa Rzymskiego, o tyle niemiecka burżuazja i wielu intelektualistów wiązała swe nadzieje z Hohenzollernami i rządem pruskim, bardziej dynamicznym od austriackiego. Od 1834 większość państw niemieckich łączył także Niemiecki Związek Celny, zorganizowany przez Prusy, który zapewniał sprawniejszą współpracę gospodarczą i stanowił pruską przeciwwagę dla wpływów austriackich. W ramach związku celnego ujednolicono systemy praw handlowych, wekslowych oraz systemy monetarne krajów członkowskich, aczkolwiek nie wprowadzono jednolitej waluty.

	Historia Niemiec
Frankowie (5 e.n.w.-843) Państwo wschodniofrankijskie (843-962) Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego (962-1806) Związek Reński (1806-1813) Związek Niemiecki (1815-1866) Związek Północnoniemiecki (1866-1871) Krol pruski Cesarstwo Niemieckie (1871-1918) Republika Weimarska (1918-1933) III Rzesza (1933-1945) Okupacja Aliancka (1945-1949) Bizonia Trizonia Radziecka strefa okupacyjna Podział Niemiec (1949-1990) Niemiecka Republika Demokratyczna Republika Federalna Niemiec Republika Federalna Niemiec (1990-do dzisiaj)

W latach 1815-1865 liczba ludności Związku wzrosła o 57%, z 30 446 000 do 47 689 000. Po 1815 gwałtownie rosła liczba mieszkańców miast. Duża część ludności emigrowała, głównie do Stanów Zjednoczonych (480 000 w latach 40-tych, 1 200 000 w latach 50-tych, 780 000 w latach 60-tych).

Związek Niemiecki został rozwiązany po wojnie prusko-austriackiej o Holsztyn, na mocy pokoju praskiego (1866). Najważniejszym skutkiem wojny było wycofanie się Austrii z polityki niemieckiej. Był to jeden z etapów jednoczenia Niemiec. Od 1866 wzrosła rola Prus, które po wygranej w 1871 wojnie z Francją zjednoczyły Niemcy.

W 1866 został utworzony Związek Północnoniemiecki, składający się tym razem tylko z 21 państw. Na czele tych państw zawsze występowały Prusy. Większość południowych niemieckich państw pozostała niezależna. Związek Północnoniemiecki przetrwał do 1871, kiedy to utworzono II Rzeszę Niemiecką (Cesarstwo Niemieckie), której pierwszym cesarzem został Wilhelm I Hohenzollern (dotychczasowy król Prus).

Zobacz też

• Parlament frankfurcki
• Zjednoczenie Niemiec (1866-1871)

Bibliografia

• Kamińska K., Gaca A. Historia powszechna ustrojów państwowych, Dom Organizatora, Toruń 2002, ISBN 83-7285-086-0

Linki zewnętrzne

• Deutsche Bundesakte vom 08.06.1815 in Volltext